Maliye Bakanlığı Risk Analizi Merkezi'nin Görevi Nedir? Nasıl Personel İstihdam Edecek?
Maliye Bakanlığı Risk Analizi Merkezi'nin Görevi Nedir? Nasıl Personel İstihdam Edecek?

Maliye Bakanı Sn. Naci AĞBAL'ın TBMM Genel Kurulu'nda bütçe görüşmeleri esnasında kendisine MHP Milletvekili Arzu ERDEM tarafından yöneltilen soruya cevaben kurulacak ve personel alınacak bir birim olarak dile getirdiği Risk Analiz Merkezi'nin ne olduğunu, işlevinin ne olacağını ve personel alımının nasıl olabileceğini hep birlikte değerlendireceğiz.

Risk Analizi Maliye Bakanlığı içerisinde, Vergi Denetim Kurulu bünyesinde zaten var olan bir yapıdır.  Bu yapının temel amacı Bakanlığın vergi hasılatını yukarıda tutmak ve haksız iadelerin önüne geçmek amacıyla mükellefleri sınıflandırmasıdır.

Temelde mükelleflerin risk haritasını çıkarmak ve buna göre belli kriterlere dayanarak mükellefleri ayırmaktır. 

Buna Neden Gerek Duyuldu?

Bildiğiniz üzere Sn. Naci AĞBAL'ın %18'lik iş yapması gerekirken, işlemlerini ve alışverişlerini %1 KDV oranı ile işlem yapan 'su' işleri yapan işletmesinden gösteren bir mükellef örneği vermişti. %17'lik haksız bir iadenin ortaya çıktığı bu ve buna benzer örneklere dayanılarak bakanlık risk analiz merkezini Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde de kurma gereği hissetmiştir. Söylediğimiz gibi VDK bünyesinde zaten yer alan bu yapı, Gelir İdaresi Başkanlığı altında da örgütlenerek daha etkin vergilendirme sağlanması amaçlanmaktadır. 

Asıl amaç var olan bir yapıyı daha çok güçlendirmek ve Vergiye Gönüllü Uyumu sağlamaktır. Başvurulan yasa dışı yollardan insanları otomatik bir mekanizma ile uzak tutmaktır. Bu doğrultuda 05.12.2017 tarihli 7061 Sayılı torba yasanın 81. maddesi ile GİB teşkilat kanununda aşağıdaki değişiklik gerçekleştirilmiş ve yasal adım da atılmıştır. 

“i) Vergiye gönüllü uyumu artırmak, vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele etmek ve tahsilatta etkinliği artırmak amacıyla mükellefiyet, vergilendirme ve vergiye uyum düzeyine ilişkin yapılacak çalışmalar için her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak suretiyle oluşturulacak Risk Analizi Sistemi üzerinden risk analizi yapmak ve vergiye gönüllü uyum düzeyini ölçmek.”

Mükellefler Hangi Kriterlere Göre Sınıflandırılıyor?

Bu sorunun yanıtı en temel düzenleme alanı olan 2015/1 sayılı KDV İç Genelgesi'nde kendisini göstermektedir. 

Bunları temel başlıklara şu şekilde ayırabiliriz;

-Haklarında sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediğine dair tespit bulunanlar,

-Bu tespite muhatap olanların inceleme ve tespit dönemindeki ortakları, kanuni temsilcileri,  bunların kurdukları/ortak oldukları mükellefler

-Bilinen adresinde bulunmadığına dair haklarında tespit bulunanlar

-Defter ve belgelerini ibraz etmediklerine dair haklarında tespit bulunanlar

-Hakkında olumsuz rapor/tespit bulunanlardan mal veya hizmet alan mükellefler.

-Haklarında KDV açısından ihtiyati tahakkuk ve ihtiyati haciz uygulananlar

Bu kriterlerin tespiti öncesi ise işleyiş şu şekildedir;

Vergi dairelerine risk analiz merkezinden risk teşkil edebilecek mükelleflerden oluşan "incelemeye sevk edilen mükellefler" adı ile bir mükellef listesi gönderilmektedir. 

Vergi dairelerinde Gelir uzmanları yoklama yazarlar ve Yoklama memurları detaylı bir yoklama tutarlar.

Bunların sonuçları Vergi dairelerine gönderilir.  

Buna istinaden uzmanlar küçük bir komisyon raporu hazırlar ve ilgili mükellefin yukarıda sıralamış olduğumuz özel esaslara dahil edilmesini uygun görürler . 

Müdür imzası ile bu raporlar başkanlığa gönderilir ve mükellef özel esaslara alınır.

Bu karara istinaden ilgili mükellefler hakkında Vergi Müfettişleri'ne inceleme emri gönderilir ve mükellefler kapsamlı bir teftiş ile karşı karşıya kalırlar. 

Yeni Risk Analiz Merkezi Nasıl Teşkilatlanabilir?

Yeni  bir bağlı kuruluş olmasından daha çok, Gelir İdaresi Başkanlığı'nda bir daire başkanlığı şeklinde teşkilatlanması ve çalışma kapasitesinin artırılması amaçlanmaktadır. Böylece yukarıda bahsetmiş olduğumuz Vergiye Gönüllü Uyum amacına yönelik daha faal bir merkez haline getirilecektir.

İlgili merkezin İdareye bağlı Eryaman ya da Çayyolu binalarından birinde kurulması konuşulmaktadır. Ciddi bir şekilde de personel istihdam edilmesi beklenmektedir. Ancak bu personel istihdamı için yeni bir kadro ihdasının mı gerçekleşeceği yoksa Merkezde görev yapacak Devlet Gelir Uzman Yardımcıları'nın mı alınacağı belirsizliğini korumaktadır.

Hangi Kadrodan Alım Yapılabilir?

Merkezin Ankara'da kurulacak olması, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Merkez teşkilat personeli olan Devlet Gelir Uzman Yardımcılarının merkezde istihdam edileceği ihtimalini güçlendiriyor. Kurumun epeydir alım yapmadığı bu kadronun TBMM'deki beyanında Naci AĞBAL tarafından zikredilmiş olması da bu ihtimal üzerinde durulmasına sebebiyet veriyor. 

Eğer ki böyle olursa, uzun zamandır bu kadroya alım yapılmamasının yanında Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri ile çok sayıda Devlet Gelir Uzmanı'nın meslekten ihraç edilmiş olması da yüklüce bir Devlet Gelir Uzman Yardımcılığı alımı gelmesi noktasındaki beklentileri artırmaktadır. 

Peki Kimdir bu Devlet Gelir Uzmanları?

Bahsetmiş olduğumuz gibi Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde görev yapan, Merkez özlük haklarına tâbi olan bir Uzmanlık kadrosudur. Gelir Uzmanlığı ile benzer özellikler taşımakla birlikte daha stratejik konularda da görev alabilmektedirler. Bu anlamda daha detaylı bilgiye MESLEK TANITIM yazımızdan ulaşabilirsiniz!

Devlet Gelir Uzmanlığı MESLEK TANITIMI için Tıklayınız!

Konuya dair gelişmeleri takip etmek ve konu hakkında fikir beyan etmek için  siz de FORUM Sayfamızı Takip Edin!

Gelişmelerden önce siz haberdar olun!

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)

Facebook Yorumları