Güvenlik Soruşturması Nedir?

Her memur adayına yapılması zorunlu olan güvenlik soruşturması nedir?

KAMUDAN HABER 10.06.2017, 15:41 23.11.2019, 12:13
Güvenlik Soruşturması Nedir?

Güvenlik Soruşturmasının Yasal Dayanağı Nedir?

Güvenlik  soruşturması ve arşive araştırmasının her memura yapılmasının yasal dayanağı OHAL KHK ile düzenlenmiştir. 676 sayılı OHAL Kanun Hükmünde Kararnamesinin 74. maddesiyle, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesine eklenen devlet memurluğuna kabul edileceklerde aranacak genel şartlara sekizinci madde olarak "Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmış olmak" da eklenmiştir. 2017 itibariyle göreve başlatılmadan önce her memura güvenlik soruşturması muhakkak yapılmaktadır.


GÜVENLİK SORUŞTURMASI NEDİR ?

12 Nisan 2000 tarihinde ve 24018 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği"nde, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının kapsamı, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmaya yetkili ve görevli makamları, hakkında güvenlik soruşturması yapılacak personelleri, güvenlik soruşturmasında ve arşiv araştırmasında araştırılacak konuları ve kurumlarca bu hususa ilişkin izlenmesi gereken yöntem kapsamlı olarak açıklanmıştır.

Bahse konu yönetmelikte "Güvenlik Soruşturması" ve "Arşiv Araştırması"  açıkça tanımlanmıştır :

  • Güvenlik Soruşturması :  İlgili kişinin kolluk kuvvetlerince hali hazırda   aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri veya istihbarat ünitelerinde ilişiği ile adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir sınırlama olup olmadığının, yıkıcı ve bölücü terör faaliyetlerde bulunup bulunmadığının, ahlaki durumunun genel ahlakla bağdaşıp bağdaşmadığının, T.C. vatandaşı olmayan kişilerle ile ilgisinin ve sır saklama kabiliyetinin mevcut kayıtlardan ve gerkiyorsa yerinden araştırılmak suretiyle belirlenmesi ve değerlendirilmesi.

  • Arşiv Araştırması : Kişinin kolluk kuvvetlerince   halihazırda aranıp aranmadığının, kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerinde herhangi bir adli sicil kaydının ve hakkında herhangi bir sınırlama olup olmadığının eldeki mevcut kayıtlardan tespitidir.

Yukarıda açıkladığımız üzere, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmaya yetkili  ve görevli makamlar tarafından kanun hükmünde getirilen yasal düzenlemeden sonra atanmaya hak kazanmış memurlar hakkında yukarıda açıklanan kriterler doğrultusunda inceleme yapılacaktır. Terör örgütleriyle etkin mücadele kapsamında getirilen bu düzenlemeyele FETÖ veya başka bir örgütün kamuya sızmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

KİMLERE GÜVENLİK SORUŞTURMASI ve ARŞİV ARAŞTIRMASI YAPILACAK ?

Kamu kurumlarının gizlilik dereceli birimlerinde çalıştırılacak memurlar, askeri personel, emniyet personeli, istihbarat teşkilatlarında ve ceza infaz kurumları ile tutuk evlerinde çalıştırılacak personel hakkında, 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile düzenleme yapılmadan önce ilgili yönetmelik gereği güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılması zaten yasal bir yükümlülüktü.

Ancak, 657 sayılı Kanunun 48 inci maddesine "güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması şartı"nın eklenmesi ile istisna gözetmeksizin kamuya yapılacak tüm atamalardan önce atamaya hak kazanan kişiler hakkında bu işlem yapılacaktır.

GÜVENLİK SORUŞTURMASI/ARŞİV ARAŞTIRMASINI HANGİ KURUMLAR YAPIYOR ?

"Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliğinde yer alan 8 inci maddenin 2. ve 3. fıkralarında; "Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını; bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımları ile yurtdışı teşkilatında ve askeri, emniyet, istihbarat teşkilatlarında ve ceza infaz kurumu ve tutukevlerinde çalıştırılacak personel hakkında yapar.

Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı; Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirliklerinin görev ve yetkileri saklı kalmak suretiyle, güvenlik soruşturmasını Milli İstihbarat Teşkilatında çalışacak personel, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kadro ve kuruluşlarında çalışacak subay adayları ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin belirleyeceği diğer personel ile bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarının hiyerarşik anlamda bağlı bulunduğu yüksek kademe yöneticilerinden müsteşar, vali, genel müdür, büyükelçi vb müstakil birim amirleri ve bu sayılanların yardımcıları ve ayrıca yurtdışı teşkilatında daimi görevlendirilecek bütün personel hakkında, arşiv araştırmasını ise sadece gizlilik dereceli birim ve kısımlarda görev alacaklar ile bunların bu fıkrada sayılanlar dışında kalan yöneticileri ve ceza infaz kurumları ve tutuk evlerinde vazife alacak personel hakkında yapar." hükümleri bulunmaktadır.


Söz konusu hükümlere göre güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını, kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birimlerinde çalışacak personel hakkında İl Emniyet Genel Müdürlükleri, Türk Silahlı Kuvvetlerinin subay adayları ile belirleyeceği diğer personel ve bakanlıkların müsteşar, genel müdür, vali, büyükelçi gibi üst düzey kadrolar için de Milli İstihbarat Teşkilatı yapmakla yükümlüdür.

GÜVENLİK SORUŞTURMASI/ARŞİV ARAŞTIRMASI NE KADAR SÜRÜYOR ?

"Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği"nin 12 nci maddesine göre, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması isteminin yetkili kuruma ulaşmasından itibaren arşiv araştırması sonuçları en geç 30 gün, güvenlik soruşturması sonuçları en geç 60 gün içinde neticelenmektedir. Ancak mevcut uygulamada bu süreler çok fazla aşılmaktadır. Dolaysıyla yapılacak yönetmelik düzenlemesinde sürelerin de yeniden ele alınmasında fayda bulunmaktadır.


SÖZLEŞMELİ PERSONEL (4-B) HAKKINDA DA GÜVENLİK SORUŞTURMASI/ARŞİV ARAŞTIRMASI YAPILACAK MI ?

"Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar"ın 12. maddesinde; "Sözleşmeli olarak çalıştırılacakların, ilgili kurumun saptayacağı özel koşulların yanı sıra, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasıyla düzenlenen,  4, 5, 6 ve 7 nci bentlerde açıkça belirtilen koşulları da taşımaları gereklidir." hükmü bulunmaktadır.

676 sayılı KHK ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen "Güvenlik Soruşturması ve/veya Arşiv Araştırması"na dair 8 nci bentle ilgili bu usul ve esaslarda da yapılması gereken düzenleme şu ana kadar gerçekleşmemiştir.

Sözleşmeli Personel Alımlarında Güvenlik Soruşturması Var Mı?

Kamuya sözleşmeli personel alımlarında güvenlik soruşturması yapılmamaktadır. Sözleşmeli personel de 657 sayılı Kanuna tabi bir istihdam şekli olduğundan, bu statü ile çalışmaya hak kazananlar için sözleşme imzalanmadan önce güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılmasına dair bir düzenleme yerinde olabilir.

Soru ve görüşleriniz için forum.tercihiniyap.net



Yorumlar (0)
16
parçalı az bulutlu