Yasama Kısıntısı Nedir? Yargısal Denetime Tabi Olmayan İdari İşlemler Nelerdir?

Hukuk devleti olmanın temel ilkesi, yasama ve yürütme organlarının yaptıkları işlemlerin yargısal denetime tabi olmasıdır. Nitekim bu konuda Yasama organının denetimi Anayasa Mahkemesi, yürütme ve idarenin yargısal denetimini de idari mahkemeler yapmaktadır. Hukuk dünyamız bazı idari eylem ve işlemleri yargı denetimi dışında bırakmıştır. Bizde bu konu için Yasama kısıntısı nedir? Hangi Kararlara Karşı Yargı Yolu Kapalıdır? Sorularını cevaplıyoruz.

Yasama Kısıntısı Nedir? Yargısal Denetime Tabi Olmayan İdari İşlemler Nelerdir?

Hukuk Devleti olmanın en temel ilkeleri yasama organının, yürütme organının ve idarenin yaptıkları eylem ve işlemlerde yargısal denetime tabi olmasıdır. Yargısal denetimlerin güvence altına alınması için 1982 Anayasanın yargı bölümünde yasama ve yürütmenin işlemlerini denetleyecek yargı kurumları sıralanmıştır. Hukuk sistemimizde yasama organının yargısal denetimi çeşitli mekanizmalar eşliğinde Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilirken, Yürütmenin ve idari kurumların yargısal denetimi idari mahkemeler tarafından yerine getirilmektedir. İdari yargı düzeninde yer alan yargı mercilerini; İdare Mahkemeleri, Vergi Mahkemeleri, İstinaf Mahkemeleri ve Danıştay olarak sıralayabiliriz.

Bu mahkemelerin varlığı güçler ayrılığı ilkesinde yer alan organların (yasama-yürütme-yargı) birbirlerine karşı üstünlük kurmadan, yasal sınırları ihlal etmeksizin eşit şekilde devlet yönetimini sürdürmelerini sağlamaktır. Nitekim devlet yönetiminde herhangi bir organın diğerlerine karşı üstünlük kurması, ülke yönetiminde ciddi problemler yaşanmasını beraberinde getirecektir. Bu durum yargısal denetimin neden Anayasa ile güvence alınması gerektiğini açıklamaktadır.

Yargısal denetiminin önemini belirtildikten sonra bu konuda bazı istisnaların olduğunu belirtmek istiyoruz. Yasama kısıntısı olarak bilinen bu istisnalar, bazı kararların yargı denetimi dışında bırakılması anlamına gelmektedir.

Yasama Kısıntısı Nedir?

Yasama Kısıntısı; Anayasa veya kanunlar ile getirilen ve idarenin yaptığı işlemlerden dolayı kanun yoluna başvurmanın önüne geçen bir ibaredir. Yasama kısıntısı olan idari kararlara karşı herhangi yargı mercie başvuru yapılamaz. Bu kararlara karşı yüksek mahkemelerde dahil olmak üzere hiç mahkemeye başvuru yapılamaz.

Yargı Denetimi Dışında Bırakılan Kararlar Nelerdir?

1982 Anayasası ile yargı denetimi dışında bırakılan (yasama kısıntısı) olan idari kararlar şunlardır:

  • YAŞ'ın terfi işlemleri ve kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma işlemleri
  • HSK Kararları (Meslekten çıkarma kararları hariç)
  • YSK Kararları
  • Silahlı Kuvvet Mensuplarına Verilen Tüm Disiplin Cezaları
  • Sayıştay Kararları

  • Spor Tahkim Kurulu Kararları
  • Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararları
  • Yüksek Hakem Kurulu Kararları
  • Milletlerarası Antlaşmalar
  • Olağanüstü Hal Döneminde Çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Kanun ile yargı denetimi dışında bırakılan (yasama kısıntısı) olan idari kararlar şunlardır:

  • Yargıtay Başkanlar Kurulu Kararları
  • Danıştay  Başkanlar Kurulu Kararları

Yüksek Mahkemeler Nelerdir?

1982 Anayasası ile hukuk sistemimizde dört yüksek mahkeme bulunmaktadır. Yüksek mahkemeler şunlardır:

  • Anayasa Mahkemesi
  • Yargıtay
  • Danıştay
  • Uyuşmazlık Mahkemesi
Güncelleme Tarihi: 03 Ekim 2020, 22:44
YORUM EKLE