SGK Denetimleri Nasıl Yapılır? Nelere Bakılır? Ne Kadar Sürer?

Sosyal Güvenlik Kurumu denetimleri nasıl yapılır? Nelere bakılır? Denetimler ne kadar sürer? SG Denetmeninin yetkileri nelerdir? Neleri inceleyebilir? Detayları çalışmamızda bulabilirsiniz.

SGK 14.06.2020, 11:05 08.04.2021, 00:09
SGK Denetimleri Nasıl Yapılır? Nelere Bakılır? Ne Kadar Sürer?

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilen denetimler nasıl yapılır? SGK Denetimleri nasıl gerçekleştirilir? SGK Denetimlerini kim yapar? SGK Denetimlerinde nelere bakılır? SGK Denetimleri ne kadar sürer? Kaç tür SGK Denetimi vardır? Detayları çalışmamızda inceleyebilirsiniz.

SGK Denetimi Nedir? Hangi Alanlarda Yapılır?

Sosyal Güvenlik Kurumu 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu başta olmak üzere tüm Sosyal Güvenlik mevzuatı hakkında, hükümlere uygun hareket edilip edilmediği kapsamında denetim ve incelemeler gerçekleştirmektedir. Bu denetimlerin temel dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Kurumun denetleme ve kontrol yetkisi başlığına sahip olan 59. maddesidir. Bu madde hükmü şu şekilde başlar;

"Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür."

Kurumun bu bağlamda görevlendirmiş olduğu denetim ve kontrol yetkisine sahip iki personel grubu vardır. Bunlar Sosyal Güvenlik Denetmenleri ve Denetmen Yardımcıları ile SGK Müfettişleri ve Müfettiş Yardımcılarıdır.

Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuata uygunluk bağlamında bir çok denetim gerçekleştirmektedir ve bu denetimler çeşitli ihtisas durumlarına göre denetmenler ile müfettişler arasında bölüştürülmüştür. Buna göre hangi denetimi hangi personelin yaptığına kısaca değinelim.

Sosyal Güvenlik Kurumu SGK Denetimlerini Kim Hangi Alanlarda Yapar?

-Kayıt dışı istihdamla mücadelede İşyeri Denetimleri (sigortasız işçi denetimi) 

Bu denetimlerin çok ciddi bir kısmını (yaklaşık %85'ini) Sosyal Güvenlik Denetmenleri gerçekleştirmektedir. İncelemeler fiili denetim ya da kayıt inceleme biçiminde olabilmektedir. Bu denetimler sadece sigortasız çalıştırmayı değil aynı zamanda eksik prime esas kazanç ve eksik gün bildirimlerini de kapsamaktadır. 

-Sahte İşyeri ve Sahte Sigortalılık İncelemeleri

Bu alandaki denetim ve incelemelerin yaklaşık olarak %98'i Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Az bir kısmı zaman zaman SGK Müfettişlerince de yapılabilmektedir. İncelemeler genel itibariyle kayıt ve belge incelemesi ile soruşturma biçiminde olup durumun gereğine göre yerinde tespitler de yapılmaktadır.

-İş Kazası İnceleme ve Soruşturmaları

İş kazası soruşturmaları çok ciddi oranda Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından yapılmaktadır. Gerek sigortalılık tespiti gerekse olayın iş kazası olup olmadığı ile kusur oranı tespitleri Denetmenlerce yapılmaktadır. Yalnızca iş kazasının vefat ile sonuçlanması durumunda incelemeler Müfettişlerce gerçekleştirilmektedir.

-İnşaat ve Asgari İşçilik İncelemeleri

İnşaatlara dair fiili denetim Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılmaktadır. İnşaatın durumu, tescili için tespitler, ikmal oranı gibi hususlar Denetmenler tarafından yapılırken, yalnızca asgari işçilik kısmı Müfettişlerce incelenmektedir.

-Muvazaalı Boşanma Soruşturmaları

Boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam eden ve aynı zamanda Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan gelir / aylık alan hak sahiplerinin bu durumunu soruşturan Sosyal Güvenlik Denetmenleridir. 

-Gelir Tespiti İş ve İşlemleri

Kuruma hak sahibi olarak gelir ve aylık almak üzere başvuranların bu aylık ve gelire müstehak olup olmadığı ile alakalı tespiti Sosyal Güvenlik Denetmenleri yapmaktadır. 

-Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) ve Eğitim Kurumlarının Denetimleri

Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri ile İş Sağlığı Güvenliği alanında eğitim veren eğitim kurumlarının yıllık rutin denetimlerini en az bir defa olmak üzere Sosyal Güvenlik Denetmenleri yapmaktadır.

Tüm bu ana başlıklar yanında zaman zaman kendilerine verilen farklı görevleri de Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirilmiş kariyer meslek mensupları olan Sosyal Güvenlik Denetmenleri ve SGK Müfettişleri yerine getirmektedirler. 

SGK Denetiminde Nelere Bakılır? SGK Denetiminde İncelenebilecek Unsurlar Nelerdir?

İşyerinin fiili denetimi esnasında ya da işyerinin kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan denetimde, işverenler ve sigortalılar Sosyal Güvenlik Denetmeni ve SGK Müfettişine her konuda yardımcı olmak zorundadırlar. Denetmen ya da müfettişlerin işyerine girmesine izin vermek durumundadırlar. Aksi halde yapacakları eylem denetimi engelleme kapsamında değerlendirilecek ve cezalandırılacaktır. Denetim için uygun şartları sağlamak, istenen her tür bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdürler. Kurum denetim personeli kayıt ve belge istediğince belirli bir süre içerisinde bu belgeleri Kuruma ibraz etmek zorundadırlar. Aksi halde idari para cezası ile karşı karşıya kalmaları söz konusu olacaktır.

SGK denetimlerinde, işverenin denetime müsade etmemesi anlamına gelen denetimi engelleme fiili ve denetimi engellemenin cezasına dair daha detaylı bilgile için aşağıda yer alan yönlendirme ile erişebileceğiniz çalışmamızı inceleyebilirsiniz;

SGK'nın kayıt ve belge istemesi durumunda kayıt ve belgeleri ibraz etmemenin cezası hakkında daha detaylı bilgiler almak için aşağıda yer alan yönlendirme ile ulaşabileceğiniz çalışmamızı inceleyebilirsiniz;

SGK Denetimi Ne Kadar Sürer?

Sosyal Güvenlik Denetmenleri veya SGK Müfettişleri tarafından yapılan fiili işyeri denetimleri, işyerinin büyüklüğüne, çalışan sayısına, denetim esnasındaki duruma göre yarım saat ile beş - altı saate kadar sürebilmektedir. İlk gününde tamamlanamayan denetimler olması durumunda denetmen ya da müfettiş uygun görürse inceleme için yeniden işyerine gitme yetkisine sahiptir. Aynı durum işyeri kayıtlarının incelenmesi için de geçerlidir. Aslolan işverenin kayıt ve belgeleri istendiği zaman Kuruma götürmesidir. Ancak makul bir sebep Denetmen ya da Müfettiş tarafından kabul görürse, işyeri kayıt ve belgeleri yerinde de incelenebilir. Bu gibi durumlarda da bir tam gün ya da bir kaç gün inceleme devam edebilir. İşveren her iki durumda da Denetmenlere ve Müfettişlere uygun inceleme ortamını sunmakla mükelleftir.

SGK Denetimlerine dair daha fazla bilgiler almak için sorularınızı çalışmamıza yorum olarak atabilir ya da FORUM sayfamıza üye olarak iletebilirsiniz.

Yorumlar (2)
isa pamukcuoglu 1 ay önce
Devlet neden denetleme yapmıyor
Mehmet Ali balkaş 1 ay önce
SGK benim adıma denetim istedi sonuçlanması ne kadar sürer
19
açık