Arı allerjisi hakkında her şey!!
Özellikle bahar ve yaz aylarında sık görülen arı sokması sonucunda arının venomu (zehiri) vücut ile temas eder ve arı allerjisi olan hastalarda ölümle sonuçlanabilecek reaksiyonlara neden olabilir.

Toplumun%16-50’si yaşamın ilk 20 yılında en az bir kez arı sokmasına maruz kalır.Ülkemizde yaşam boyu arı sokması oranı %94.5 tir. Bu oranın  %2 si ‘ Anafilaksi’  olarak bilinen ölümcül tablo ile sonuçlanır. Tarihte kaydı bulunan ilk arı sokması ile ölüm, hiyerogliflerden öğrenilen Mısır Kralı Menes’in arı sokması sonrası aniden ölümüdür. Bal arısı ve yaban arısı sokması sonucunda anafilaksi ve daha hafif tablolar gelişebilmektedir.

Arı sokması ile gelişebilecek tablolar nelerdir?

Bölgesel reaksiyonlar:  Kendi içinde erken ve geç olarak ayrılırlar. Erken reaksiyonlar arı sokmasını takiben ilk 4 saat içinde oluşur ve düzelir. Sokulan bölgede şişlik, kızarıklık, kaşıntı ve yanma oluşur. Geç başlangıçlı reaksiyonlar 18-48 saat içinde daha geniş bölgelerde şişlik ve kızarıklık şeklinde gözlenir. Eğer sokulan bölge kol veya bacakta ise o kolun ve bacağın bir ya da iki eklemini kapsayacak şekilde yaygın şişlik gelişebilir. Bu hastalarda, tekrarlayan arı sokmalarında ölümcül reaksiyonların gelişme ihtimali mevcuttur.

Yaygın Reaksiyonlar: Hafif formunda kaşıntı, ciltte döküntü, dudaklarda ve gözde şişlik gözlenebilir. Anafilaksi denilen formunda ise bu belirtilere bulantı –kusma, tansiyon düşüklüğü, ses kısıklığı, solunum yollarında ödem ve şok tablosu eklenir. Erken müdahale edilmezse ölümle sonuçlanabilir.

Bunlara ek olarak 50-100 arası arının aynı anda sokması sonucundan toksik tablo gelişebilir ve benzer şekilde ölümcül bir durumdur.

Kişinin arı allerjisi olup olmadığı nasılanlaşılır?

Özellikle daha önce arı sokması sonucunda yukarıda bahsedilen yaygın reaksiyon belirtileri görülen hastalarda cilt testi ve kan örneğinden bakılan allerji testlerinin yapılması önemlidir. Cilt testlerinde ve kan testlerinde, bal arısı, eşek arısı ve yaban arısı türlerinden hangisine karşı allerjik reaksiyon  gelişebileceği belirlenir.

Korunmak için neler yapılmalı ?

Allerji öyküsü bulunan bireylerin her şeyden önce arılarla karşılaşmamaları için genel önlemler almaları gerekmektedir. Bunlar;

·        Piknik alanları ve kırsal alanlardan uzak durmak,

·        Ev içi ve çevresinden çöpleri kısa zamanda uzaklaştırmak

·        Renkli kıyafetlerden kaçınmak

·        Kokular kullanmamak

·        Ayakkabısız açık alanda dolaşmamak, uzun kollu kıyafetler giymek, arıcılıkla uğraşanlar için özel kıyafet kullanmak

·        Acil durumlar için arı duyarlılığını belirten nesneler (örn. Bilezik, kartvizit) taşımaktır.

Arı sokması durumunda yapılacaklar ?

Allerji olmayan durumlarda, arı sokması sonrası hafif şişlik kızarıklık ve kaşıntı görülebilir. İğnenin dikkatli bir şekilde çıkarılması gereklidir. Bu tablonun takibinde ilaç ihtiyacı genellikle olmaz ama geç gelişebilecek allerji belirtileri açısından dikkatli olmak gereklidir.  Daha ciddi şişlik ve kızarıklıklarda ya da bulantı-kusma, nefes darlığı, ses kısıklığı durumlarında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmak hayati öneme haizdir.

Daha önce arı allerjisi öyküsü olan hastaların yanlarında ise ölümcül reaksiyonları önlemek amacıyla kullanılabilecek, sağlık kuruluşu tarafından uygun görülen ve içinde adrenalin bulunan özel enjeksiyon kalemleri reçete edilir.

Arı allerjisine karşı en etkili tedavi stratejisi – İmmünoterapi ?

A.B.D.’de sadece arı sokmalarına bağlı yıllık 100 ölüm meydana gelmektedir. Daha önce şiddetli allerji öyküsü olan hastalar risk altındadır. Özellikle arı ile ölümcül reaksiyon gelişen hastalarda arı venomuna karşı immunoterapi yapılması önerilmektedir. Bu tedavi vücudun arı zehrine karşı verdiği şiddetli reaksiyonu hafifletmeyi amaçlar. Tedaviye 3-5 yıl süreyle devam edilebilir ve bu işlemin riskleri olabileceği için sağlık kuruluşlarında yakın takip ile gerçekleştirilir. 

Bu İçeriğe Tepki Ver (en fazla 3 tepki)



Facebook Yorumları